- Η Φοιτητική Λέσχη της Φανταστικής Λογοτεχνίας -
Ακούστε το 3ο podcast της Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ.
Στο τρίτο μας podcast τρία μέλη της Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ. εξετάζουν τις μεταβολές και τις εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον με αφορμή την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο από τον στρατό των ΗΠΑ και την απόπειρα αποσταθεροποίησης του Ιράν από τις μυστικές υπηρεσίες των Αμερικανών και του Ισραήλ.
Τα μέλη της Λέσχης ερμηνεύουν την εθνικιστική
προσέγγιση και αναλύουν την στοχευμένη αλλοίωσή της από alt right και ευρύτερα συστημικά σχήματα της
αστικής νεοδεξιάς που συνδέονται με τους Αμερικανούς και το Ισραήλ. Στην
συζήτηση συμμετέχουν οι Γιάννης, Αχιλλέας και Σταμάτης.
Απαράδεκτη επιλογή
Το ελλαδικό πολιτικό
στερέωμα της εποχής μας είναι ο καθρέφτης μιας παρηκμασμένης και δομικά
ανισόρροπης κοινωνίας. Και σαν να μην έφτανε η παλαιοκομματική μαφία της
μεταπολίτευσης που διατηρείται, έστω και τρεκλίζοντας, στα πολιτικά πράγματα,
οι νέες πολιτικές δυνάμεις και προσωπικότητες που εμφανίζονται τείνουν να βυθίσουν
την πολιτική μας καθημερινότητα σε ακόμη σκοτεινότερα βάθη. Περσόνες που
διαμορφώνουν την διαδρομή τους στην πολιτική ζωή βασισμένες στην κουλτούρα της
ανούσιας και φανφαρόνικης αντιδικίας των τηλεοπτικών παραθύρων (παλαιότερα το
μεγάλο αστέρι αυτής της πολιτικής παρλάτας ήταν η Λιάνα Κανέλη, μετά το 2012
την σκυτάλη έχει πάρει η Ζωή Κωνσταντοπούλου, ενώ στις κατηγορίες των τσικό
έπαιζε κάποτε αυτό τον ρόλο, μεταμφιεσμένος ως εθνικιστής, ο δεξιός στην ουσία του λόγου του Κώστας
Πλεύρης), τύποι που αντιλαμβάνονται την πολιτική σαν star system, άνθρωποι τυφλωμένοι από τα φώτα μιας παροδικής
δημοσιότητας που διαλέγονται με το πολιτικό τίποτα. Αυτή είναι η γενιά των
πολιτικών της εποχής μας που ετοιμάζεται να υποδεχτεί το νέο της αστέρι. Την
κυρία Καρυστιανού.
Ήμασταν από εκείνους που
στηρίξαμε το κίνημα των Τεμπών από την πρώτη στιγμή, που συμμετείχαμε σε όλες
τις συγκεντρώσεις και που γράψαμε αμέσως μετά το τραγικό συμβάν ότι οι
Καραμανλής και Μητσοτάκης έπρεπε να οδηγηθούν στο ειδικό δικαστήριο. Για αυτό
αισθανόμαστε μεγάλη πικρία όταν οι αγώνες χιλιάδων -ενδεχομένως και
εκατομμυρίων- Ελλήνων τείνουν να γίνουν διαπιστευτήρια πολιτικής εξαργύρωσης
συγκεκριμένων προσώπων.
Κυρία Καρυστιανού, το
γεγονός ότι είμαστε όλοι, σαν μια γροθιά, μαζί σας ως μέλη ενός παλλαϊκού
κινήματος που απαιτεί την διαλεύκανση της τραγωδίας των Τεμπών και την απόδοση
ποινικών και πολιτικών ευθυνών σε μια πολιτική κλίκα καθαρμάτων δεν σημαίνει
ότι σας αναγνωρίζουμε κάποιο ηγετικό ρόλο στο ευρύτερο πολιτικό στερέωμα. Δεν
γνωρίζουμε τις προσωπικές θέσεις σας ή -ακόμη περισσότερο- την ικανότητά σας να
τοποθετείστε σε ζητήματα όπως η λαθρομετανάστευση, η εξωτερική πολιτική, η
οικονομική πολιτική, η δημόσια διοίκηση και άλλα πολλά.
Θα ρωτήσει κανείς, μα
δεν μπορεί να έχει θέσεις για όλα αυτά η κυρία Καρυστιανού ή άλλοι συμπολίτες
μας σαν αυτήν; Ασφαλώς και μπορεί να έχει. Αλλά ενώ έχει ήδη πραγματοποιήσει
τις πρώτες της πολιτικές κινήσεις δεν έχει εκφράσει ποτέ μέχρι σήμερα τις πολιτικές
της θέσεις. Μεταμοντέρνες καταστάσεις.
Πώς γίνεται να αντλεί
μεγάλη δημοσκοπική υποστήριξη ένα πρόσωπο το οποίο δεν έχει εκφράσει τις
πολιτικές του θέσεις; Μπορεί να αντλεί αναγνώριση και δημοσκοπική υποστήριξη από
την μέχρι τώρα δημόσια εικόνα του, θα απαντούσε κάποιος καλοπροαίρετος. Πολύ
σωστά. Όμως, αυτό σημαίνει κάτι πολύ ξεκάθαρο. Η κυρία Καρυστιανού και οι
συνεργάτες της εκμεταλλεύονται την δημόσια αναγνώριση που αποκομίζει ως η πιο
προβεβλημένη από τους επικεφαλής του κινήματος των Τεμπών. Το οποίο έχει άλλον
προσανατολισμό και διαφορετικό περιεχόμενο. Κοντολογίς, και χωρίς πολλές
περιστροφές, η κυρία Καρυστιανού έγινε διάσημη λόγω του αίματος τόσων νεκρών
και πατάει σε αυτή την δημοτικότητα για να κάνει πολιτική καριέρα. Απλά,
σταράτα και ξεκάθαρα. Όποιος αρνείται να το δεχτεί δεν είναι ηθικά
ευαισθητοποιημένος. Παρασύρεται από τις σειρήνες του ηθικολογικού καθωσπρεπισμού.
Πάμε παρακάτω.
Είχαμε γράψει πέρυσι ότι
ενώ οι διαδηλώσεις του κινήματος των Τεμπών έδειχναν να εξασθενούν μετά την
δεύτερη εκλογική νίκη της Νέας Δημοκρατίας, αναθερμάνθηκαν στο μέγιστο δυνατό
βαθμό (χωρίς εμφανή πειστικό λόγο) από την στιγμή που άλλαξε η αμερικανική
προεδρία και επέστρεψε ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Ο πλανητάρχης με την παράξενη
κόμη είναι γνωστό ότι θέλει νέους πολιτικούς στο προσκήνιο των ελεγχόμενων
αποικιών του, που να εμπιστεύεται προσωπικά και να μην είναι εξαρτημένοι από το
παλιό πολιτικό σύστημα των Δημοκρατικών και των μη τραμπικών Ρεπουμπλικάνων.
Δεν ξέρουμε αν αυτό το γεγονός συνδέεται με την περυσινή αναθέρμανση του κινήματος των Τεμπών και με
το πολιτικό μέλλον της κυρίας Καρυστιανού. Θα το μάθουμε προσεχώς.
Ξέρουμε προς το παρόν,
πάντως, ότι, για μια ακόμη φορά, στο υπόβαθρο της όλης κίνησης Καρυστιανού εμφανίζονται
οι συνεργάτες του Μίκη Θεοδωράκη. Πρόσωπα, δηλαδή, τα οποία γνωρίζουμε πολύ
καλά από την εποχή των διαδηλώσεων κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών, όπως είχαμε
περιγράψει αναλυτικά στο πρώτο podcast της Λέσχης μας πριν λίγο
καιρό. Πρόκειται για εκείνους που είχαν διοργανώσει τις μεγάλες συγκεντρώσεις
διαμαρτυρίας για την Συμφωνία των Πρεσπών και που άφησαν να χαθεί μια μοναδική ευκαιρία διαμόρφωσης ενός ευρύτατου, λαϊκού, πατριωτικού, διανοητικο-πολιτικού
μετώπου με προοπτική βάθους χρόνου, επειδή -και τότε- ήθελαν να εξαργυρώσουν
την μαζικότητα των συγκεντρώσεων με ευκαιριακά βουλευτικά αξιώματα. Τα πρόσωπα
για τα οποία είχαν μιλήσει οι Σταμάτης και Αχιλλέας στο πρόσφατο podcast της λέσχης, συγκροτούν
τώρα τον πυρήνα που ωθεί την κυρία Καρυστιανού στην οργάνωση κομματικού φορέα.
Υπάρχει ένα ερώτημα που
αιωρείται. Θέλει, άραγε, το σύστημα Τραμπ να έχει πολλούς παίκτες στο πεδίο της
ελληνικής πολιτικής ζωής ή μήπως η κυρία Καρυστιανού με τους παλιούς συνεργάτες
του Μίκη Θεοδωράκη βολεύουν, χωρίς να το αντιλαμβάνονται, προσωρινά την Νέα
Δημοκρατία γιατί ψαλιδίζουν την δημοσκοπική δυναμική του Τσίπρα ο οποίος επίσης
επανήλθε στο πολιτικό προσκήνιο μετά την επάνοδο του συστήματος Τραμπ στην
προεδρία των ΗΠΑ; Το οπτικό πεδίο δεν είναι ακόμη καθαρό και δεν μας επιτρέπει
να έχουμε ξεκάθαρες απαντήσεις. Σε λίγο καιρό, όμως, θα τις έχουμε. Γιατί,
αναγκαστικά, όλοι οι πρωταγωνιστικοί παίκτες της ελληνικής πολιτικής ζωής θα
ανοίξουν τα χαρτιά τους.
Υπάρχουν φίλοι που
επιμένουν πως και μόνο το γεγονός ότι η πολιτική κίνηση της Καρυστιανού
προκαλεί αναστάτωση στο ελλαδικό πολιτικό κατεστημένο είναι κάτι καλό. Την
θεωρούν πιο καθαρή και πιο έντιμη από τις γνωστές κομματικές μαφίες που
λυμαίνονται επί τόσα χρόνια τον πολιτικό βίο της χώρας μας. Προφανώς, αυτό ισχύει.
Ασφαλώς, αν θεωρήσουμε δεδομένο ότι η πατρίδα βρίσκεται υπό κατοχή και
αναγκαστικά οι πολιτικοί της θα είναι καρνάβαλοι του διεθνούς εβραϊκού
κεφαλαίου και μεγάλων δυνάμεων όπως οι ΗΠΑ και η Ε.Ε., τότε ναι. Μια ψήφος στην
Καρυστιανού μπορεί να είναι λιγότερο κακή από τις υπόλοιπες επιλογές.
Ωστόσο, για τους
εθνικιστές και για κάθε άλλον ρομαντικό δεν θα γίνει ποτέ αποδεκτή κανονικότητα
η αντίληψη ότι η ελληνική πολιτική ζωή αποτελεί ένα de facto τσίρκο, έστω και αν αυτή
η συνθήκη αποτελεί την ριζωμένη πολιτική μας πραγματικότητα. Θα έχανε κάθε
νόημα η αρθρογραφία μας αν αποδεχόμασταν ότι η πατρίδα μας δεν μπορεί να είναι τίποτε διαφορετικό από μια αέναη
δούλα και, συνεπώς, το πολιτικό της στερέωμα να αποτελεί νομοτελειακά ένα καρναβάλι
στο οποίο πρέπει να ψάξουμε τον λιγότερο γελοίο. Η Καρυστιανού είναι λιγότερο
κακή από τον Μητσοτάκη και τους υπόλοιπους αλλά είναι και λιγότερο πολιτική απ’
οποιονδήποτε άλλον. Είναι μια περσόνα των ΜΜΕ που δεν έχει καταθέσει
οποιαδήποτε πολιτική πρόταση πέρα από τον αγώνα της για το ηθικό αίτημα της
διαλεύκανσης του εγκλήματος των Τεμπών.
Γνωστή πρακτική, θα μας
απαντήσει όποιος έχει ακούσει το πρώτο podcast της Λέσχης. Οι
συνεργάτες του Μίκη Θεοδωράκη έκαναν ακριβώς το ίδιο την περίοδο των
διαδηλώσεων κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών. Ο Μιχάλης Πατσίκας και οι υπόλοιποι
της Σπίθας προσπάθησαν να μετατρέψουν το μαζικό κίνημα κατά της Συμφωνίας των
Πρεσπών σε ένα μονοθεματικό κόμμα διαμαρτυρίας που θα έκανε το εκλογικό τους
όνειρο πραγματικότητα. Σήμερα επιστρέφουν με την ίδια συνταγή. Εκεί που κάποτε
μιλούσαν αποκλειστικά για κατάργηση της Συμφωνίας των Πρεσπών χωρίς να έχουν
καμία άλλη θέση για θέματα όπως το μεταναστευτικό, τα μνημόνια, η οικονομία και
η κοινωνία, σήμερα μιλούν μόνο για κάθαρση. Έτσι, γενικά και αόριστα.
Το αστείο της ιστορίας
είναι ότι το ίδιο σύνθημα είχε χρησιμοποιήσει ως προμετωπίδα και η καμπάνια του
Κ. Μητσοτάκη κατά το «βρώμικο ‘89», προκειμένου να φέρει την νεοφιλελεύθερη
συμμορία στην κυβέρνηση. Και, ακόμη χειρότερα, σήμερα, το σύνθημα της κάθαρσης
διατυμπανίζεται χωρίς να έχει ολοκληρωθεί τυπικά η δικαστική διαδικασία για το
έγκλημα των Τεμπών. Η παρούσα κυβέρνηση φαίνεται ότι δεν έχει την ίδια άνεση που
είχε πριν δυο χρόνια να μετατρέπει τους θεσμούς του ελλαδικού κράτους σε πανί
καθαρισμού των ακαθαρσιών της. Λόγω της δημοσκοπικής φθοράς της και λόγω της επανεμφάνισης
στο διεθνές στερέωμα του εξουσιαστικού συστήματος Τραμπ (το οποίο δεν εμπιστεύεται
απόλυτα τον Μητσοτάκη). Αν, ωστόσο, εξακολουθούσε η κυβέρνηση να διατηρεί την
προ διετίας δυναμική της και αποφάσιζε να λάβει το ύστατο μέσο προστασίας της,
θυσιάζοντας τον Αχιλλέα Καραμανλή και υιοθετώντας μια πολιτικο-δικαστική
πρακτική απομποδιαίου τράγου, τότε και η πολιτική σήψη θα παρέμενε ακλόνητη (με
την ελάχιστη δυνατή θυσία της καριέρας ενός υπουργού της) και το δίκτυο
Πατσίκα-Σπίθας-Καρυστιανού θα έχανε το μοναδικό πολιτικό επιχείρημα στο οποίο
στηρίζεται μέχρι στιγμής. Την κάθαρση. Γιατί η κυβέρνηση θα διατυμπάνιζε ότι
έβαλε το μαχαίρι στο κόκκαλο, επιτρέποντας την (ελαφρά με νομικούς όρους, ούτως
ή άλλως) τιμωρία ενός υπουργού της ενώ οι επαναλαμβανόμενα μονοθεματικοί πρώην
συνεργάτες του Μίκη θα έμεναν με την κυρία Καρυστιανού εκτεθειμένοι στο
πολιτικό κενό έχοντας ως ευαγγέλιο ένα σύνθημα ανίκανο να στηρίξει περαιτέρω τα
πολιτικά τους όνειρα.
Κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο των εκδόσεων Κλέος
Othmar Spann Πολιτικός Ρομαντισμός και
Οικονομική Φιλοσοφία
Ο Οθμάρ Σπαν (1878-1950) υπήρξε μια από τις πλέον
εμβληματικές προσωπικότητες του διανοητικού κινήματος της Συντηρητικής
Επανάστασης. Η Συντηρητική Επανάσταση ήταν ένα διανοητικό και πολιτικό κίνημα
που είχε ως επίκεντρο, κατά κύριο λόγο, πανεπιστημιακούς και λογοτεχνικούς
κύκλους της Γερμανίας από το 1918 μέχρι το 1933.[1]
Αποτέλεσε μια απόπειρα να συνδεθεί ο παλαιότερος γερμανικός ρομαντικός και
αντιδιαφωτιστικός εθνικισμός με την σύγχρονη εποχή. Όπως γράφει ο Jeffrey Herf, οι
συντηρητικοί επαναστάτες μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο,
«ήταν
δριμείς πολέμιοι της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, την οποία ταύτιζαν με τον χαμένο
πόλεμο, τις Βερσαλλίες, τον πληθωρισμό του 1923, τους Εβραίους, τη μαζική
κοσμοπολιτική κουλτούρα και τον πολιτικό φιλελευθερισμό. Προσδοκούσαν ένα νέο
Ράιχ με τεράστια δύναμη και ενότητα, απέρριπταν την άποψη πως η πολιτική πράξη έπρεπε
να καθοδηγείται από ορθολογικά κριτήρια, και εξιδανίκευαν την βία για την βία.
Καταγγέλανε αυτό που θεωρούσαν ως πλήξη και αυταρέσκεια της αστικής ζωής και
αναζητούσαν την ανανέωση σε μια ενεργοποιό
«βαρβαρότητα».[2]
Η περίπτωση της Συντηρητικής Επανάστασης είχε κάτι
καινοτόμο για τις αντιδιαφωτιστικές πολιτικές ιδέες και πρωτότυπο για την εποχή
της. Μέχρι τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο οι εθνικιστές διανοητές και πολιτικοί που
αντλούσαν ιδέες από την πολιτική θεωρία του αντιδιαφωτιστικού Ρομαντισμού, λόγω
του εγγενούς αντι-ορθολογισμού τους, κατέληγαν σε αντιτεχνοκρατικές
ιδεαλιστικές πολιτικές προσεγγίσεις. Ωστόσο, αυτή η πολιτική στάση οδηγούσε σε
μια αντίφαση μετά την εμπειρία του πρώτου μεγάλου πολέμου. Οι εθνικοί στρατοί
είχαν βιομηχανοποιηθεί. Η ενσωμάτωση της τεχνολογικής αιχμής στην στρατιωτική
οργάνωση ήταν κάτι απαραίτητο για τα κράτη των αρχών του 20ου αιώνα.
Αν ένα κράτος ήθελε να υπερασπιστεί αποτελεσματικά την εθνική του ανεξαρτησία ή
αν ένα έθνος ήθελε να την αποκτήσει όφειλε να οργανώσει τον στρατό του
βασιζόμενο στις τεχνολογικές εξελίξεις. Οι συντηρητικοί επαναστάτες προχώρησαν
σε μια τομή πάνω σε αυτό το ερωτηματικό. Μολονότι ορισμένοι εξ αυτών παρέμειναν
προσηλωμένοι στις παραδοσιακές ρομαντικές και νεορομαντικές αντιτεχνοκρατικές
τους θέσεις, άλλοι προχώρησαν σε μια ανανέωση της εθνικιστικής θεωρίας με έναν
πολύ ιδιαίτερο τρόπο, αποσπώντας την τεχνολογία από την μέχρι τότε
ορθολογιστική και προοδευτική της ανάγνωση και ενσωματώνοντάς την, μέσα από
περίπλοκα νεορομαντικά ιδεολογικά σχήματα και μεθοδολογικά εργαλεία ανάλυσης,
στην ανορθολογική ρομαντική εθνικιστική θεωρία. Έτσι, διαμορφώθηκε εντός της
Συντηρητικής Επανάστασης η τάση του «αντιδραστικού μοντερνισμού». «Ο πόλεμος
υπήρξε μια καμπή για τον ρομαντικό αντικαπιταλισμό. Ήταν μετά τον πόλεμο που οι
συντηρητικοί επαναστάτες συνέδεσαν τον ανορθολογισμό, τη διαμαρτυρία ενάντια
στο Διαφωτισμό και μια ρομαντική λατρεία για τη βία, με τη λατρεία της
τεχνολογίας».[3]
Ο Σπαν, ωστόσο, ήταν ένας από τους συντηρητικούς
επαναστάτες που κατάφερε να διατηρήσει στην ανάλυσή του σχεδόν ακέραιη την
παλιά ρομαντική θεωρία με τις καταβολές στην μεσαιωνική societas civilis,
πετυχαίνοντας μάλιστα να την κάνει επίκαιρη στην εποχή του χωρίς να καταφύγει
σε πολλές «αντιδραστικά μοντερνιστικές» συνταγές. Θα μπορούσαμε να τον
χαρακτηρίσουμε ως έναν από τους πλέον συντηρητικούς εκ των συντηρητικών
επαναστατών.
Πέρα από τα ακαδημαϊκά του καθήκοντα ο Σπαν φρόντισε
να εισέλθει ενεργά στον στίβο της διανοητικές διαπάλης, επαναφέροντας τις
παραδοσιοκρατικές και εθνικιστικές αρχές της ιδεολογίας του αντιδιαφωτιστικού
πολιτικού Ρομαντισμού, μέσα από μια δική του ανανεωμένη εκδοχή, στο
δημοσιολογικό προσκήνιο. Απώτερος στόχος του ήταν να συγκρουστεί από την μια με
τους θιασώτες της πολιτικής φιλοσοφίας του φιλελεύθερου καπιταλισμού και από
την άλλη με τους υποστηρικτές των μαρξιστικών ιδεών, προκειμένου να ορθώσει ένα
ιδεολογικά ρομαντικό αντίβαρο απέναντι στο φιλελεύθερο και μαρξιστικό
διεθνιστικό δίπολο των ισχυρών προοδευτικών διανοητικών τάσεων εκείνης της
περιόδου.
Όπως και οι περισσότεροι συντηρητικοί επαναστάτες, ο Σπαν προερχόταν από τα μεσαία κοινωνικά στρώματα. Ήταν εκείνα τα στρώματα που η ανάλυση των φιλελεύθερων και των μαρξιστών πολιτικών και διανοητών περιέγραφε, κάποιες φορές, υποτιμητικά με τον όρο «ανθρωπάκοι». Οι «ανθρωπάκοι» της φιλελευθερομαρξιστικής ανάλυσης ήταν ανήσυχοι για αυτό που αντιλαμβάνονταν ως διασάλευση του γερμανικού κοινωνικού ιστού λόγω της επέλασης των ιδεών του προοδευτικού εκσυγχρονισμού και της ταξικής αντιπαλότητας. Το υλιστικά διεθνιστικό, άψυχο, μεγάλο κεφάλαιο από την μια και η οργανωμένη εργατική τάξη κάτω από τα λάβαρα του διεθνιστικού μαρξισμού από την άλλη, αποτελούσαν δυο πτυχές του ίδιου νομίσματος για τους συντηρητικούς επαναστάτες της μεσαίας τάξης. Για να αντιμετωπίσουν αυτή την διττή απειλή οι συντηρητικοί επαναστάτες επικαλέστηκαν το έθνος ως μια δύναμη ενότητας.
Οι διανοητές που επηρέασαν τον Σπαν ήταν πολλοί. Ο
Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης, ο Θωμάς Ακινάτης. Κύριες επιρροές του ήταν οι Γερμανοί
ρομαντικοί. Ο Φίχτε, ο Φραντς φον Μπάαντερ, ο Σλάιερμαχερ και, κυρίως, ο Άνταμ
Μύλλερ. Επίσης, σημαντική επιρροή για τον Σπαν ήταν ο τσεχικός μεταρρυθμιστικός
Καθολικισμός. Ο κύριος προσανατολισμός της πολιτικής σκέψης του Σπαν ήταν προς
την ιδέα της κορπορατιστικής κοινωνικής οργάνωσης. Όπως έγραψε ο Τόμας Ρίχα στο
άρθρο «Η Θεωρία του Καθολικά Όλιστικού του Σπαν – Το Θεμέλιο της Νεορομαντικής
Θεωρίας του Κορπορατιστικού Κράτους»,
«Ο
κορπορατισμός, θεμελιωμένος στον κοινωνικό ιδεαλισμό, λειτούργησε ως το όπλο
του αυστρο-γερμανικού συντηρητισμού στον αγώνα του ενάντια στον ατομικισμό και
τον υλισμό της καπιταλιστικής κοινωνίας, καθώς και ενάντια στον μαρξιστικό
σοσιαλισμό. Αντικατόπτριζε την αναζήτηση μιας κοινωνικής θεωρίας που θα
μπορούσε να αποτελέσει μια βιώσιμη εναλλακτική – έναν τρίτο δρόμο – ανάμεσα
στον καπιταλισμό και τον σοσιαλισμό. […]
Η
θεωρία του συντεχνιακού (κορπορατιστικού) κράτους δεν διατυπώθηκε πουθενά τόσο
ολοκληρωμένα όσο στο πλαίσιο της θεωρίας του Καθολικού Όλου (Universalismus)
-ενός ευρύτατου γνωσιακού συστήματος, στο οποίο, όλα τα μέρη της ανθρώπινης
ζωής συνδέονται οργανικά με το Όλον».[4]
Ο Σπαν ονόμασε
την θεωρία του «νεορομαντική θεωρία του Καθολικά Όλιστικού» ή «Καθολικού Όλου».[5]
Είναι μια θεωρία που έχει τις ρίζες της στον Ρομαντισμό και η οποία αποτέλεσε το επίκεντρο της φιλοσοφικής σκέψης
του Σπαν. Σύμφωνα με αυτήν ο κόσμος είναι ένα πεδίο πνευματικών δεσμών. Οι
πνευματικοί δεσμοί του κόσμου υφίστανται μεταξύ των ανθρώπων αλλά ταυτόχρονα
είναι υπερατομικοί. Ο άνθρωπος δεν αντλεί την ουσία του από την ατομικότητά του
αλλά από την προσωπική διάδραση με άλλους ανθρώπους υπό την επιρροή αυτών των
κοσμικών δεσμών. Για να διατηρήσει την πνευματική του υπόσταση ο άνθρωπος
πρέπει να βρεθεί σε πολυσχιδή κοινωνία με άλλους ανθρώπους. «Η ψυχική και πνευματική ζωή γεννιέται και
αναπτύσσεται μέσα από την αμοιβαιότητα με έναν άλλο νου […] Οι άνθρωποι δεν
είναι ανεξάρτητες, αυτάρκεις, μηχανιστικές οντότητες, διότι η ζωτική ενέργεια
της ύπαρξής τους εδράζεται στη πνευματική τους συνάφεια μέσα στο Όλον, στο
καθολικό, στο σύνολο της ύπαρξης».[6]
Στην πολιτική σκέψη του Σπαν το έθνος
αντιστοιχήθηκε με το κοινωνικό όλον. Ο Σπαν ήταν εθνικιστής και πίστευε στην
ένωση όλων των Γερμανών σε ένα ενιαίο κράτος.
«Επιπλέον, θεωρώντας ότι το γερμανικό έθνος
ήταν πνευματικά ανώτερο των άλλων εθνών — μια αντίληψη που μπορεί να θεωρηθεί
το ατυχές αποτέλεσμα προσωπικής μεροληψίας — πίστευε ότι οι Γερμανοί είχαν
καθήκον να ηγηθούν της Ευρώπης στην έξοδο από την κρίση της φιλελεύθερης
νεωτερικότητας και να την οδηγήσουν σε μια υγιέστερη οργάνωση, παρόμοια με την
οργάνωση που επικρατούσε στον Μεσαίωνα».[7]
Κατά τον Σπαν η κρίση του γερμανικού κόσμου που
επακολούθησε τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο οφειλόταν στο γεγονός ότι η Γερμανία
ήταν θύμα των καπιταλιστικών δυνάμεων της Δύσης, αρχικά στο στρατιωτικό πεδίο
και μετέπειτα στο εσωτερικό της, μέσω της επιβολής της Συνθήκης των Βερσαλλιών στο διεθνές
περιβάλλον και των φιλελεύθερων δημοκρατικών θεσμών στο εσωτερικό της
γερμανικής κοινωνίας. Για τον Σπαν η αστική δημοκρατία ήταν ένα ατομικιστικό
πολιτικό και οικονομικό σύστημα ξένο προς την γερμανική ιστορία, που
αποδυνάμωνε το εθνικό πνεύμα εξίσου με τον μαρξιστικό διεθνισμό.
Δεν θα επεκταθώ σε αυτό το εισαγωγικό κείμενο
αναλύοντας περαιτέρω την πολιτική σκέψη του Σπαν. Αυτό ενδέχεται να γίνει σε
μελλοντική έκδοση που θα αφορά κάποιο φιλοσοφικό έργο του. Αυτό το βιβλίο,
όμως, αφορά τον Σπαν ως καθηγητή. Οι εκδόσεις Κλέος, συνεχίζοντας να
παρουσιάζουν στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό έργα της ρομαντικής διανόησης,
επέλεξαν να σταθούν στο πρώτο σημαντικό ακαδημαϊκό έργο του Σπαν το οποίο
έγραψε το 1912 και ανατυπώθηκε γύρω στις είκοσι φορές μέχρι το 1930! Πρόκειται
για το Τύποι Οικονομικής Θεωρίας.
Επειδή το έργο αυτό είναι ογκώδες, εγκυκλοπαιδικό και αφορά συνολικά την
οικονομική σκέψη όλων των ιδεολογικών και πολιτικών χώρων, προκειμένου να
επικεντρωθούμε στο σημείο που αφορά τα ενδιαφέροντά μας και για να
παρουσιάσουμε ένα ευσύνοπτο κείμενο, επιλέξαμε να κυκλοφορήσουμε στην ελληνική
γλώσσα το κεφάλαιο στο οποίο Σπαν αναλύει συνοπτικά αλλά διεισδυτικά την
αγαπημένη του οικονομική σκέψη του αντιδιαφωτιστικού πολιτικού Ρομαντισμού,
καθώς και συναφείς με αυτήν γερμανικές οικονομικές θεωρίες.
Ο Σπαν παρουσιάζει την ρομαντική οικονομική θεωρία και εντοπίζει με ευστοχία την αντικαπιταλιστική υπόσταση της ιδεολογίας του αντιδιαφωτιστικού πολιτικού Ρομαντισμού σε γραπτά όχι ιδιαιτέρως γνωστών στην Ελλάδα διανοητών, όπως ο Άνταμ Μύλλερ. Θέλοντας να συμβάλουμε στην εμβάθυνση της γνώσης των ρομαντικών πολιτικών ιδεών και να εμπλουτίσουμε την ελληνική βιβλιογραφία με τέτοιες εκδόσεις, επιφυλασσόμαστε για μια μελλοντική έκδοση έργου της πολιτικής φιλοσοφίας του Σπαν. Προς το παρόν, παίρνουμε μια γεύση των ακαδημαϊκών του γνώσεων μαθαίνοντας από αυτόν την οικονομική πτυχή της ρομαντικής πολιτικής σκέψης.
Μπορείτε να προμηθευτείτε το νέο βιβλίο των εκδόσεων
Κλέος στα παρακάτω βιβλιοπωλεία
Αθήνα
Πρωτοπορία, Γραβιάς 3-5 πλατεία Κάνιγγος
Πολιτεία, Ασκληπιού 1-3
Θεσσαλονίκη
Πρωτοπορία, Λ. Νίκης 3, παραλία Θεσσαλονίκης
Πάτρα
Πρωτοπορία, Γεροκωστοπούλου 31-33
[1] Ο Φριτζ Στερν εντόπισε τον πρώτο συγγραφέα που υιοθέτησε τον όρο «Συντηρητική Επανάσταση». Ήταν ένας από τους υποστηρικτές της. Ο Αυστριακός ποιητής Ούγκο φον Χόφμανσταλ, ο οποίος χρησιμοποίησε τον όρο για να προσδιορίσει το συγκεκριμένο διανοητικό κίνημα κατά το έτος 1927 στο «Das Schriftum als Geistiger Raum der Nation». Fritz Stern, The Politics of Cultural Despair: A Study in the Rise of German Ideology, University of California Press, Berkeley, Los Angeles, London 1961, σελ. xv [2] Jeffrey Herf, Αντιδραστικός Μοντερνισμός. Τεχνολογία, κουλτούρα και πολιτική στη Βαϊμάρη και το Γ Ράιχ, μτφ, Παρασκευάς Ματάλας, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2012, σελ. 25. [3] Ο.π., σελ.28. [4] TOMAS J.F. RlHA, «Spann’s Universalism - The Foundation of the Neoromantic Theory of Corporative State», σελ. 255, διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://ekladata.com/iHIAq0zoO6CNGRv1EdoBr9uDxrc/riha2008.pdf [5] Ο.π. [6] Ο.π. σελ. 256. [7] Ο.π.
Κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο των εκδόσεων Κλέος
Κάρολος Μπωντλαίρ- Sun Knight- Σταμάτης Μαμούτος: Η Ηθική του Παιχνιδιού ενάντια στον κόσμο της νεωτερικότητας
Το νέο βιβλίο των εκδόσεών μας μόλις κυκλοφόρησε. Και
είναι δύσκολο να το κατατάξει κανείς στα ράφια των βιβλιοπωλείων. Ξεκινά με μια
σύνοψη των πολιτικών κι αισθητικών αντιλήψεων του Μπωντλαίρ. Ο Μπωντλαίρ ήταν
ένας αντιδιαφωτιστής ρομαντικός λογοτέχνης και κριτικός τέχνης, που συνήθως
επικαλούνται κινήματα και πολιτικοί χώροι με τους οποίους τον χώριζε ιδεολογική
άβυσσος. Το εισαγωγικό σημείωμα, έχοντας ως επίκεντρο την ιδέα του Μπωντλαίρ
για την σημασία της αέναης παιδικότητας και της φαντασίας στην ρομαντική οπτική
επί των πραγμάτων, αποτελεί μια απόπειρα να θυμηθούμε ποιες ήταν οι κεντρικές
ιδέες της πολιτικής σκέψης και της αισθητικής του Γάλλου λογοτέχνη, ώστε να
επαναξιολογηθεί ως διανοητής από τους αναγνώστες που ενδιαφέρονται σήμερα να
κατανοήσουν τον Ρομαντισμό ως φαινόμενο της ευρωπαϊκής ιστορίας των ιδεών.
Μετά το εισαγωγικό κείμενο του Σταμάτη Μαμούτου
ακολουθεί το δοκίμιο του Μπωντλαίρ, που φέρει τον τίτλο Η Ηθική του
Παιχνιδιού. Σε αυτό το δοκίμιο ο Μπωντλαίρ παρουσίασε την αισθητική και
διανοητική σημασία του παιδικού παιχνιδιού υπό το πρίσμα της ρομαντικής του
κοσμοθεωρίας. Την μετάφραση και την επιμέλεια του κειμένου έχει αναλάβει η Εύα
Παναγιωτοπούλου.
Ακολουθούν έξι επεξεργασμένα κείμενα του γνωστού
στους ακροατές της heavy metal
μουσικής -και παλαιότερα διευθυντή σύνταξης του ελληνικού Metal Hammer-
συγγραφέα, που αρθρογραφεί εδώ και χρόνια με το ψευδώνυμο Sun Knight.
Εξίσου δύσκολο είναι να κατηγοριοποιηθούν και τα κείμενα του Sun Knight. Θα
μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι αποτελούν δοκίμια. Γιατί έχουν στοιχεία του
δοκιμιακού λόγου. Όμως, είναι πολύ σύντομα. Κι, επιπλέον, διαθέτουν έναν
λογοτεχνικό παλμό που αποπνέει εκείνο το γνώρισμα το οποίο οι ρομαντικοί
αποκαλούν «ποίηση», χωρίς απαραίτητα να εννοούν το λογοτεχνικό είδος ως φόρμα.
Ας αρκεστούμε, λοιπόν, στο συμπέρασμα ότι τα κείμενα του Χάρη (Sun Κnight), που φιλοξενούνται σε αυτό το βιβλίο, αποτελούν καλογραμμένα άρθρα ενός συγγραφέα εντυπωσιακά ικανού να γράφει ως «ρομαντικός». Και ας έχουμε κατά νου ότι είναι
η πρώτη φορά που κείμενα του Χάρη δημοσιεύονται όχι σε περιοδικό αλλά σε
βιβλίο.
Τέλος η νέα μας κυκλοφορία ολοκληρώνεται με τέσσερα
διηγήματα φανταστικής λογοτεχνίας, τα οποία έγραψε πριν λίγα χρόνια ο Σταμάτης.
Τι είναι αυτό που συνδέει τα τρία μέρη του βιβλίου; Το δοκίμιο του Μπωντλαίρ, τα άρθρα του Sun Knight και τα διηγήματα του Σταμάτη, έχουν ένα κοινό θέμα. Τα παιχνίδια των μικρών και μεγάλων παιδιών, ιδωμένα μέσα από το ερμηνευτικό πρίσμα της ρομαντικής κοσμοαντίληψης. Ευχόμαστε να το απολαύσετε.
Περιεχόμενα:
-Ο ρομαντικός Κάρολος Μπωντλαίρ, του Σταμάτη Μαμούτου
-Η ηθική του παιχνιδιού, Κάρολος Μπωντλαίρ (μετάφραση
Εύα Παναγιωτοπούλου)
-Έξι μικρά κείμενα για παλιά παιχνίδια, του Sun
Knight
Το μυστικό δωμάτιο
Table Soccer
Submarino
Lost
Plastic
Knights
The Evzones
NO. 196
Space Patrol
-Τέσσερα διηγήματα φαντασίας με θέμα τα παιχνίδια,
του Σταμάτη Μαμούτου
Κάστρα
και πολιορκητές
Κένταυρος
Στον θόλο
Τέσσερα παιχνίδια
Μπορείτε να προμηθευτείτε το βιβλίο Η Ηθική του Παιχνιδιού ενάντια στον κόσμο της νεωτερικότητας, στα παρακάτω σημεία διανομής.
Αθήνα
Βιβλιοπωλεία
Πολιτεία (Ασκληπιού1-3) (υπόγειο, στο ράφι της
κλασικής λογοτεχνίας)
Πρωτοπορία (Γραβιάς 3) (υπόγειο, στο ράφι της
λογοτεχνίας του φανταστικού)
Comiconshop (Σόλωνος 128)
Περίπτερα διανομής τύπου
Πανεπιστημίου 39, απέναντι από την Εθνική Βιβλιοθήκη και μπροστά από την στοά Νικολούδη
Δισκοπωλεία
Δισκοπωλείο Metalera (Εμ. Μπενάκη 22)
Θεσσαλονίκη
Πρωτοπορία (Λεωφ. Νίκης 3)
Πάτρα
Πρωτοπορία (Γεροκωστοπούλου 31)
Κυκλοφόρησε το τεύχος 2 (23) της Φανταστικής Λογοτεχνίας
Η αλήθεια είναι ότι έχει περάσει πολύς καιρός
από το 2018, όταν κυκλοφόρησε το τελευταίο τεύχος του περιοδικού Φανταστική Λογοτεχνία. Αυτό που μας
επιφύλαξε η συνέχεια ήταν δύσκολο να προβλεφθεί και ακόμη πιο δύσκολο να το
αντέξουμε. Ο covid και
οι εγκλεισμοί, κοινωνικοπολιτικές μεταβολές, ασθένειες μελών της λέσχης,
μεγάλες αυξήσεις στις τιμές των τυπογραφικών υλικών, κοντολογίς μια σειρά από
γεγονότα δεν επέτρεψαν την κυκλοφορία νέου τεύχους του περιοδικού μας. Τέσσερα
χρόνια και μερικοί μήνες ήταν αναμφίβολα πολλοί. Μέσα σε αυτό το χρονικό
διάστημα έγιναν και κάποια θετικά βήματα. Με κυριότερο εξ αυτών την ίδρυση του
εκδοτικού οίκου μας, των εκδόσεων Κλέος.
Πλέον, έφτασε η στιγμή της επιστροφής. Το νέο
τεύχος της Φανταστικής Λογοτεχνίας
κυκλοφορεί. Με περισσότερες σελίδες, με τον γνωστό πλούτο των αρθρογραφικών
θεματικών, με καλύτερης ποιότητας χαρτί και με την παραδοσιακή προσήλωση στην ερμηνεία των πραγμάτων που
βασίζεται στην κοσμοθεώρηση του Ρομαντισμού. Η τιμή του περιοδικού είναι
αναγκαστικά διαφοροποιημένη από εκείνη του 2018. Οι αυξήσεις των πρώτων υλών
δεν μας άφησαν περιθώρια όσο και αν θέλαμε να αποφύγουμε ανατιμήσεις. Ωστόσο, η τωρινή τιμή των 4,9 ευρώ εκτιμούμε ότι εξακολουθεί
να είναι αρκετά καλή για τα δεδομένα της περιόδου που διανύουμε. Η ύλη του νέου
τεύχους περιλαμβάνει άρθρα που είχαν γραφτεί και συνεντεύξεις που είχαν δοθεί
για το τεύχος που θα κυκλοφορούσε λίγο πριν την πανδημία και τελικά ματαιώθηκε,
καθώς επίσης και πρόσφατα κείμενα που γράφτηκαν αποκλειστικά για το νέο τεύχος.
Η Φανταστική Λογοτεχνία που μόλις κυκλοφόρησε περιλαμβάνει τα εξής άρθρα που ελπίζουμε να απολαύσετε.
-Το
Κέρας (εισαγωγικό), του Σταμάτη Μαμούτου
-Τα
Νίσε της Σουηδής ζωγράφου J. E. Nyström ως αισθητικά πρότυπα της καθιερωμένης
εικόνας του Αγίου Βασίλη, του Αριστείδη Χριστοφοράκη
-War Flag of the Sun (μόνιμη στήλη), του Sun Knight
-Ο
ιππότης, ο διάβολος και ο θάνατος. Το μυθιστόρημα του Jean Cau με τους υπαινικτικούς συμβολισμούς,
του Κωνσταντίνου Μποβιάτσου
-Ο
βασιλιάς Μπόχους και η αδελφότητα των Τσέχων εθνικιστών του Ράινερ Μαρία Ρίλκε, του Σταμάτη Μαμούτου
-Ὁ
παράδεισος τῶν προφητῶν, τοῦ Ρόμπερτ Γουίλλιαμ Τσέημπερς, Ἀπόδοσις: Εὐστράτιος
Εὐ. Σαρρῆς
-Συνέντευξη
του Στάθη Παυλάντη των Reflection, του Χρήστου Νάστου
-Στο
Ναό των Ασωμάτων Δυνάμεων (διήγημα),
του Flammentrupp
-Ιδέες
του νεορομαντικού διανοητικού κινήματος της γενιάς του 1890 στο έργο του
Έντγκαρ Ράις Μπάροουζ. Η περίπτωση του Ταρζάν, του Σταμάτη Μαμούτου
-Fallout.
Η σάτιρα του σύγχρονου κόσμου, του Αριστείδη Χριστοφοράκη
-Συνέντευξη
του δημιουργού comics Νίκου «Malk» Γιαμαλάκη, του Σταμάτη Μαμούτου
-Πολύτιμα
Μέταλλα (μόνιμη μουσική στήλη), των Σταμάτη Μαμούτου και Flammentrupp
-Το Δρύινο
Ράφι (μόνιμη στήλη βιβλιοπαρουσιάσεων), του Σταμάτη Μαμούτου
-Πεζοδρομιακός Ρομαντισμός στα ελληνικά ‘80’s! Δυο εκ των παλαιότερων Ελλήνων skinheads μας παραχώρησαν συνέντευξη
-Η χώρα
του δύοντος ηλίου, του Αχιλλέα
Το νέο τεύχος της Φανταστικής Λογοτεχνίας φέρει τον τίτλο Η ιδεολογία του μύθου. Μπορείτε να το προμηθευτείτε από τα παρακάτω καταστήματα
Αθήνα
Πολιτεία (Ασκληπιού1-3)
Πρωτοπορία (Γραβιάς 3)
Comiconshop (Σόλωνος 128)
Βιβλιοπωλείο Πατάκη (Ακαδημίας 65)
Λαβύρινθος (Ιπποκράτους 108)
Αλληλεγγύη των φίλων (Χαριλάου Τρικούπη 14)
Metalera (Εμ. Μπενάκη 22)
Περίπτερα διανομής τύπου
Πανεπιστημίου 39, ακριβώς απέναντι από την Εθνική Βιβλιοθήκη και μπροστά από την στοά Νικολούδη
Φιλελλήνων κα Μητροπόλεως γωνία (Σύνταγμα), μπροστά από την αφετηρία της γραμμής λεωφορείων 040
Θεσσαλονίκη
Πρωτοπορία (Λεωφ. Νίκης 3)
Πάτρα
Πρωτοπορία (Γεροκωστοπούλου 31)
Τις επόμενες μέρες θα ανακοινωθούν επιπλέον
σημεία διανομής.