- Η Φοιτητική Λέσχη της Φανταστικής Λογοτεχνίας -

Αγαπητοί αναγνώστες, σας ενημερώνουμε ότι στα ελληνικά ιδρύματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, Α.Ε.Ι. και Α.Τ.Ε.Ι., δραστηριοποιείται η Φοιτητική Λέσχη Φανταστικής Λογοτεχνίας.

Η Λέσχη συγκροτείται από ομάδες φοιτητών που προέρχονται από διάφορα πανεπιστημιακά ή μεταπτυχιακά προγράμματα της χώρας. Υπάρχει ωστόσο η δυνατότητα να γίνει κανείς μέλος ακόμη και αν δεν είναι φοιτητής.

 Στόχους της Λέσχης αποτελούν

Ανταπόκριση από την συναυλία των Iron Maiden και Anthrax. Σάββατο, 23 Μαΐου ΟΑΚΑ

                                                                                                     του Σταμάτη 

Το έχουμε επισημάνει πολλές φορές μέσα από τις στήλες των εντύπων μας. Σήμερα δεν υπάρχει heavy metal κίνημα. Όπως και δεν υπάρχει heavy metal κουλτούρα στην Ελλάδα Υπάρχει μια ανομοιόμορφη κοινότητα ακροατών του heavy metal, ευτυχώς (ή όχι;) μαζική ακόμη, με μόνο κοινό γνώρισμα την προτίμηση σε παρόμοια ακούσματα. Αν υπήρχε heavy metal κίνημα και κουλτούρα, οι εταιρείες παραγωγής «μεταλλικών συναυλιών», μικρών και μεγάλων (βάζω και τις μικρές στον λογαριασμό, ιδίως μετά το νέο φρούτο με υποτιθέμενα δυο διαφορετικά live, ανά ημέρα, που ξεφύτρωσε τον τελευταίο καιρό), θα μας είχαν δει να τις επισκεπτόμασταν στα γραφεία τους για να τους…εξηγούσαμε τα αυτονόητα και να τους διδάσκαμε αρχές συμπεριφοράς. Αλλά, δυστυχώς, βρίσκουν και τα κάνουν.

Η προχθεσινή συναυλία των Maiden ήταν ένα ακόμη τέτοιο παράδειγμα μαρκετίστικης αλητείας. Με εισιτήρια που κυκλοφόρησαν πριν από έναν χρόνο και τα οποία άρχισαν σταδιακά να ακριβαίνουν, φτάνοντας ακόμη και σε δπλάσιες τιμές (πχ τα εισιτήρια της αρένας όταν τυπώθηκαν κόστιζαν 100 ευρώ και μέχρι πριν λίγο καιρό είχαν φτάσει να πωλούνται 200 ευρώ!!). Ασφαλώς, το πρόσχημα για τον διπλασιαμό των τιμών ήταν η πληροφορία που διέρρευσε η εταιρεία παραγωγής στον τύπο ότι η προπώληση ήταν μεγάλη και πώς, τουλάχιστον έναν μήνα πριν την συναυλία, θα γινόταν sold out (με τους όρους της εθνικής μας γλώσσας: τα εισιτήρια θα είχαν εξαντληθεί). Για άλλη μια φορά αποδείχτηκε ότι επρόκειτο για ένα τέχνασμα, που σκοπό είχε να εκβιάσει όσο το δυνατόν περισσότερους θεατές να αγοράσουν τα εισιτήρια στις διπλασιαμένες τιμές.

Μίλησα μέσα στην εβδομάδα με παλιούς φίλους, που παραβρέθηκαν στην πρόσφατη συναυλία των Metallica. «Μην ανησυχείς για τα εισιτήρια. Θα βρούμε τα πιο φτηνά, την τελευταία ημέρα. Βρήκαμε τα φτηνότερα στην συναυλία των Metallica, που υποτίθεται ότι είχαν εξαντληθεί από πέρυσι. Δεν θα βρούμε στους Maiden;» μου είπαν και είχαν απόλυτο δίκιο. Όπως συνέβη και στην συναυλία των Metallica, έτσι ακριβώς και χθες, όταν τα εκδοτήρια εισιτηρίων άνοιξαν έξω από το ΟΑΚΑ, δυόμιση ώρες πριν ανέβουν στην σκηνή οι Anthrax, χιλιάδες απούλητα εισιτήρια (ακόμη και στην αρένα, που υποτίθεται ότι είχαν εξαντληθεί έπειτα από τον διπλασιασμό του κόστους τους και η εταιρεία παραγωγής είχε σταματήσει να τα πουλά ηλεκτρονικά εδώ και αρκετό καιρό), πωλούνταν κανονικότατα στις αρχικές τους τιμές (συγκεκριμένα 103 ευρώ!!).  

Αυτή η πρακτική μάρκετινγκ των εταιρειών παραγωγής εκείνο που καταφέρνει τελικά είναι να αφήνει αρκετούς ακροατές εκτός των συναυλιών. Όσοι ακροατές αποθαρρύνονται από το χρηματιστήριο τιμών των εισιτηρίων, δεν έχουν παρέα ή πληροφορίες, και στερούνται την διάθεση να φτάσουν μέχρι το ΟΑΚΑ πέντε ώρες πριν την εμφάνιση των headliners για να σταθούν στην ουρά των εκδοτηρίων, είναι αναμενόμενο να μην παραβρεθούν. Και είναι κρίμα γιατί μπορεί, όντως, να είναι αληθινοί οπαδοί και σοβαροί μουσικόφιλοι. Όμως, αυτό δεν ενδιαφέρει και πολύ τους εμπόρους του σημερινού μουσικού κατεστημένου. Γιατί έχουν καταφέρει να αντισταθμίσουν την απώλεια εσόδων αυτών των δυνητικά χαμένων θεατών από εκείνους που «ψάρωσαν» και πλήρωσαν τα δικά τους εισιτήρια σε διπλάσιες και τριπλάσιες τιμές.  Παρεμπιπτόντως, είναι κι αυτό ένα από τα πολλά, απλά, εμπειρικά παραδείγματα, που διαλύουν τις ανοησίες της θεωρίας του κλασικού οικονομικού φιλελευθερισμού περί του υποτιθέμενα λειτουργικού συμπλέγματος ορθολογιστικής ατομικιστικής επιλογής-«δημοκρατίας της αγοράς»-ανταγωνιστικής κερδοσκοπίας- γενικού παραγόμενου καλού στο τέλος.

Ενδεχομένως, οι ανταποκρίσεις των τηλεοπτικών και άλλων ΜΜΕ, οι οποίες, ως εκ θαύματος συντονισμένα, αναπαρήγαγαν αστειότητες όσον αφορά των αριθμό των θεατών που παραβρεθήκαμε τελικά στην συναυλία των Iron Maiden, να αποτελούν συνδυασμό οργανωμένης παραπληροφόρησης και επικοινωνιακή τεχνική διαχείρισης μιας οργανωτικής αποτυχίας. Έτσι, μολονότι τα ΜΜΕ έκαναν λόγο για πάνω από 50.000 θεατές που παρακολουθήσαμε την συναυλία, η πραγματικότητα ήταν διαφορετική. Όσοι παραβρεθήκαμε ήμασταν, πάνω κάτω, 30 με 35.000, στην καλύτερη των περιπτώσεων. Η προσέλευση ήταν ελαφρώς μικρότερη από εκείνη της προηγούμενης συναυλίας των Iron Maiden στο ΟΑΚΑ, του 2022.

Τα φαγητά και τα ποτά που πωλούνταν στον χώρο της συναυλίας ήταν, επίσης, πανάκριβα (7 ευρώ ένα σάντουϊτς/χάμπουργκερ κανονικού μεγέθους!!). Δεν χρειάζεται να σχολιάσω κάτι παραπάνω για την κατάσταση που επικρατούσε στις τουαλέτες (εκεί οι διοργανωτές ήταν πράγματι old school) ή για τα λίγα καταστήματα πώλησης επισήμων αναμνηστικών του συγκροτήματος, στα οποία οι ουρές αναμονής έφταναν ως τον συρμό του ΗΣΑΠ. Τέλος, για μια ακόμη φορά, η ανοησία να χωρίζεται η αρένα με κάγκελα σε μπροστινό και πίσω τμήμα, προκάλεσε μεγάλο στρίμωγμα και δυσκολία πρόσβασης σε σημεία από τα οποία υπήρχε οπτική επαφή με το κέντρο της σκηνής. Συνολικά, η όλη εκδήλωση αποτέλεσε μια ακόμη από τις γνωστές οργανωτικές αλχημείες των εμπόρων της μουσικής βιομηχανίας.

Ευτυχώς, εκεί που τελείωσαν τα οργανωτικά ταχυδακτυλουργικά άρχισαν τα ωραία. Εορταστική heavy metal ατμόσφαιρα σε αρένα και εξέδρες, εξαιρετικές εμφανίσεις των Maiden και των Anthrax, πολύ καλός καιρός για συναυλία (παρά τις -για μια ακόμη φορά- αποτυχημένες εκτιμήσεις των επιστημόνων που είχαν προηγηθεί, περί υποτιθέμενων επερχόμενων τρομακτικών καταιγίδων οι οποίες μπορεί και να ματαίωναν την εκδήλωση).

Οι Anthrax βγήκαν στην σκηνή την ώρα που είχε ανακοινωθεί (σε μια περιοδεία των Maiden, όλα κυλούν σε βρετανικούς ρυθμούς). Παρουσίασαν ένα set list πενήντα περίπου λεπτών, ενθουσιάζοντας το κοινό τους. Δεν μπορώ να γράψω πολλά γιατί ανέκαθεν με άφηνε αδιάφορο (στην καλύτερη των περιπτώσεων) το thrash. Ωστόσο, οφείλω να αναγνωρίσω ότι το συγκρότημα ήταν σε φόρμα, ο Μπελαντόνα αειθαλής και εντυπωσιακά ικανός να ταξιδεύει ανάμεσα στις οκτάβες ενώ ούρλιαζε, οι κιθάρες και τα τύμπανα όπως ακριβώς έπρεπε ενώ το πολύ καλό μπάσο κάπου χανόταν λόγω του ύφους της μουσικής και του τρόπου της ηχοληψίας. Γενικά ο ήχος ήταν «χαμηλωμένος», δεν είχαν ανοίξει ενισχυτές σε σημεία του σταδίου πέρα από την σκηνή. Το ίδιο, βέβαια, συνέβη και στους Maiden.

Στο set list των Anthrax περιλαμβάνονταν τα τραγούδια Among The Living, Madhouse, Caught In A Mosh, Metal Thrasing Mad, I Am The Law, Antisocial, Got The Time και Indians. Η αλήθεια είναι ότι θα έπρεπε να είχαν παρουσιάσει ένα δυο τραγούδια ακόμη. Όμως, φαίνεται ότι το να είναι μια μπάντα support σε περιοδεία των Iron Maiden συνεπάγεται αυστηρό πρωτόκολλο.  

Οι ακροατές του συγκροτήματος ανταποκρίθηκαν, σε γενικές γραμμές, στις απαιτήσεις μιας thrash μπάντας (πάντοτε, στον βαθμό που είναι εφικτό κάτι τέτοιο στην εποχή των συναυλιών που κατακλύζονται από θεατές, οι οποίοι τις βιντεοσκοπούν με τα κινητά τους τηλέφωνα περισσότερο απ’ ότι τις βλέπουν). Circle pits πραγματοποιήθηκαν (παρά το εξοντωτικό στρίμωγμα, λόγω της διαμόρφωσης της αρένας), καπνογόνα άναψαν, το πάρτι είχε αρχίσει. Όταν η ώρα έφτασε 20:40 οι 35.000 θεατές είχαμε πάρει τις θέσεις μας και το αναμενόμενο Doctor Doctor των UFO, άρχισε να δονεί τα ηχεία. 20:45 ακούστηκε ως εισαγωγικό το The Ides Of March και η μεγάλη οθόνη πάνω από τα τύμπανα άρχισε να μας χαρίζει τα γραφικά υποστήριξης του φετινού tour των Iron Maiden. Αν και έχουν γραφτεί πολλά για το συνοδευτικό show της Σιδηράς Παρθένου, για να είμαι ειλικρινής δεν με εντυπωσίασε ιδιαίτερα. Μια τεράστια οθόνη που πρόβαλε ωραία γραφικά. Ως εκεί.

Στην ουσία του θέματος, πάντως, η μεγάλη στιγμή είχε φτάσει. Οι «αιώνιοι έφηβοι» βασιλιάδες του heavy metal ήταν ξανά μπροστά μας. Πρώτο τραγούδι το Murders In The Rue Morgue και συνέχεια με Killers, Wrathchild και Phantom Of The Opera (θεωρώ πολλά τα τραγούδια που επιλέχθηκαν από δίσκους που δεν τραγούδησε ο Dickinson). Ακολούθησε το The Number Of The Beast και έπειτα το Infinite Dreams, με τον Βρασίδα να εξηγεί ότι οι Maiden μας χάρισαν σε ζωντανή εκτέλεση ένα τραγούδι που είχαν να παίξουν δεκαετίες, αν και δεν ήταν το Alexander The Great.

Η απόδοση της μπάντας ήταν για μια ακόμη φορά εντυπωσιακή. Ο Dickinson έδωσε μια απίθανη παράσταση ακόμη και για τα δικά του δεδομένα αριστείας, η φωνή του ακουγόταν αναλλοίωτη και η θεατρικότητα των ερμηνειών του παρέμεινε μαγευτική. Το κιθαριστικό τρίδυμο σταθερά εξαιρετικό, τα τύμπανα του Dawson αρκετά μπασμένα στο στυλ παιξίματος της μπάντας, αν και όχι με τις δυνατότητες των παλαιότερων τυμπανιστών της Σιδηράς Παρθένου. Για το τέλος άφησα τον αρχηγό.

Οι θεατές που βρίσκονταν πολύ μπροστά στην αρένα έλεγαν ότι το μπάσο ακουγόταν πάνω από τις κιθάρες (αυτό, ασφαλώς, είναι σύνηθες στις συναυλίες των Maiden). Ωστόσο, στην υπόλοιπη αρένα ακούγαμε κάτι διαφορετικό. Ίσως επειδή ο ήχος ερχόταν μόνο από την σκηνή και δεν είχαν ανοιχτεί ενισχυτές σε άλλα σημεία, για πρώτη φορά μετά από πέντε δεκαετίες, ο ήχος ταξίδευε στα αυτιά μας με τις κιθάρες δυνατές και το μπάσο υποτονικότερο (έχω την απορία τι άκουγαν οι θεατές που κάθονταν στο πάνω διάζωμα και προς τα πίσω). Γενικότερα, πάντως, όπως προανέφερα, ο ήχος ήταν πιο χαμηλά απ’ ότι συνήθως. Προσωπικά δεν με ενόχλησε. Γιατί, με αυτό τον ήχο, τα τραγούδια ακούγονται πιο κοντά στις ηχογραφήσεις των albums. Επίσης, όταν φύγαμε από την συναυλία δεν βούιζαν τα αυτιά μας. Αλλά, επαναλαμβάνω, δεν γνωρίζω πώς έφτανε ο ήχος στα αυτιά των θεατών που βρίσκονταν στην πιο μακρινές εξέδρες. Έχω την υποψία ότι μπορεί και να έφτανε ως ψίθυρος.

Οι λίγοι ενισχυτές που υποστήριζαν τους Maiden, σε συνδυασμό με την έλλειψη ικανοποιητικού φωτισμού πέρα από την σκηνή, αποτέλεσαν τις τεχνικές παραφωνίες της υπέροχης, κατά τα άλλα, βραδιάς. Στην αρένα και στις κερκίδες είχε απλωθεί ένα μόνιμο σκοτάδι. Δεν υπήρχαν αρκετά φώτα ούτε για ένα πρόσκαιρο άνοιγμα όταν μας αποχαιρετούσαν οι μουσικοί, προκειμένου να δουν συνολικά τους θεατές που ήρθαν να τους απολαύσουν. Αν μη τι άλλο περιμέναμε σίγουρα κάτι καλύτερο στο πεδίο της τεχνικής υποστήριξης για μια εορταστική περιοδεία των πενήντα χρόνων του σπουδαιότερου heavy metal συγκροτήματος.

O Harris, πάντως, έχει ένα απίστευτα δύσκολο έργο. Σε ηλικία εβδομήντα ετών πρέπει να εκτελεί αλλεπάλληλες δύσκολες συνθέσεις, χωρίς το μπάσο του να σταματά δευτερόλεπτο. Εύλογο είναι να μην μπορεί, πλέον, να κάνει στην σκηνή ακροβατικά που επέλεγε όταν ήταν νεότερος (άλματα, να μετακινεί το μπάσο σαν μυδράλιο κλπ). Ωστόσο, όπως και να έχει, ακόμη και όντας προσηλωμένος στις μπασογραμμές, χωρίς να σηκώνει κεφάλι προς το κοινό, παραμένει ο ηγέτης. Ο μουσικός στον οποίο αρθρώνεται η ηχητική αυτοκρατορία του heavy metal. Για όσους έχουμε καταπιαστεί με το μπάσο ξέρουμε ότι πρόκειται για ένα βαρύ και μεγάλο, «αντρικό», μουσικό όργανο. Αυτό που καταφέρνει ακόμη ο Harris στα εβδομήντα του επί σκηνής είναι πραγματικά εντυπωσιακό.

Η συναυλία συνεχίστηκε με τα Powerslave, Two Minutes To Midnight και Rime Of The Ancient Mariner, με τον Dickinson να αποδεικνύει ότι πραγματοποίησε ίσως την σπουδαιότερη εμφάνιση της καριέρας του στην Ελλάδα. Ακολούθησε το Run To The Hills, με την αρένα να δονείται και τον Βρασίδα να δείχνει ότι άρχιζε να έχει ανάγκη την βοήθεια του κοινού, μιας και μέχρι εκείνη την στιγμή είχε δώσει ό,τι είχε και δεν είχε στο ερμηνευτικό του κρεσέντο. Στην συνέχεια οι Maiden μας κεραυνοβόλησαν με το Seventh Son Of A Seventh Son. Άλλη μια εκπληκτική και δύσκολη σύνθεση, που αρμόζει σε συναυλιακό χώρο κλασικής μουσικής εξίσου με αρένα heavy metal live.  

Ακολούθησαν τα The Trooper, Hallowed Be Thy Name και Iron Maiden, μέχρι το πρώτο κλείσιμο. Για να επιστρέψουν με τα Aces High, Fear Of The Dark και Wasted Years, προκειμένου να ολοκληρώσουν, στις 22:45 ακριβώς, μια καταπληκτική συναυλία που διήρκεσε ακριβώς δύο ώρες. Απέδωσα τον χαρακτηρισμό «καταπληκτική» και όχι «χορταστική» για έναν και μόνο λόγο. Αν είσαι αληθινός metalhead δεν χορταίνεις να βλέπεις τους Iron Maiden, έστω και αν έχουν μπει στην έβδομη δεκαετία της ζωής τους. Αν έμεναν για να παίξουν κι άλλα τραγούδια μέχρι το πρωί, κανείς μας δεν θα έχανε ούτε λεπτό. Θα τους ακούγαμε ευχάριστα και θα ζητούσαμε να παίξουν κι άλλο.

Χρησιμοποιώ πρώτο πληθυντικό για να εκφράσω τους αυθεντικούς χεβυμεταλλάδες. Μια ματιά που έριξα σε φωτογραφίες των θεατών στις πρώτες σειρές με κάνει να συμπεράνω ότι ένα μέρος του κοινού δεν απαρτιζόταν από τέτοιους. Τουλάχιστον, όμως, δεν υπήρχαν φαινόμενα όπως εκείνα των Metallica. Οι Maiden κρατάνε δίπλα τους τον κανονικό heavy metal κόσμο και όχι περαστικούς, ασχέτως αν ο σημερινός heavy metal κόσμος δεν έχει καμία σχέση με τον μεταλλικό κόσμο των παλιών καλών καιρών. 

Διαβάστε τις διάφορες ανταποκρίσεις των rock sites και συγκρίνετε τους θεατές των πρώτων σειρών που φαίνονται στις φωτογραφίες της προχθεσινής συναυλίας με αυτούς των παρακάτω φωτογραφιών που είχα τραβήξει, με αναλογικό φιλμ, στην συναυλία των Maiden του 1998, η οποία είχε πραγματοποιηθεί στον Λυκαβηττό. Μετά δείτε και το γνωστό βίντεο από την συναυλία του 1988, που έχει αναρτηθεί στο διαδίκτυο. Και τότε επιχειρήστε να κάνετε τις πρέπουσες συγκρίσεις, αγνοώντας τους ορθολογιστές βλάκες που, με επιχειρήματα εκσυγχρονιστικού περιεχομένου, προσπαθούν να μας πείσουν ότι δεν έχουν νόημα οι συγκρίσεις, ότι η πορεία προς τον εκφυλισμό που εκείνοι αντιλαμβάνονται ως ιστορική εξέλιξη είναι κάτι σαν φυσικός νόμος και άλλα συναφή. 

Μετά το τέλος της συναυλίας η τετραμελής παρέα μας κατέβηκε στο Γκάζι για ένα σύντομο βραδινό γεύμα και μια γρήγορη τσάρκα από τα rock/heavy metal κέντρα διασκέδασης της περιοχής. Μολονότι είχε ανακοινωθεί ότι στο Fox θα γινόταν «Maiden πάρτι», όταν φτάσαμε εμείς, από τα decks του κατάμεστου μπαρ ακούγνταν οι Offspring. Κάναμε άμεσα μεταβολή και κατευθυνθήκαμε προς το Rock Dragon.

Το Γκάζι είχε γεμίσει χεβυμεταλλάδες με μαύρες μπλούζες, που έρχονταν από την συναυλία των Maiden. Έπιασα κουβέντα με ορισμένους στον δρόμο και στον Κάνδαυλο, καθώς γευμάτιζα. Η ατμόσφαιρα θύμιζε βασίλειο «μεταλλικής» αδελφότητας μεσήλικων. Παρατηρούσα τα πρόσωπα και τα βλέμματα των λίγων νεαρών. Πίσω από τα άγρια κουρέματα και τα σύμβολα έβλεπα πρόσωπα μαλακά. Ευτυχώς, πρόσωπα Ελλήνων, σχεδόν καθολικά. Αλλά και μαλακών Ελλήνων. Ελλήνων που το άγριο κούρεμα και τα μεταλλικά σύμβολα δεν έκρυβαν την πολιτισμένη μαλθακότητα. Νεαρών Ελλήνων που θύμιζαν μέλη φιλειρηνικής οργάνωσης και όχι «Metal Warriors».

Έφερα στο νου μου τις παλιές εποχές και κοίταξα ολόγυρα τους τακτικούς θαμώνες της περιοχής. Μοδάτοι γυμνασμένοι μπάσταρδοι με ρούχα αμερικανικής αισθητικής, τραπάδες με την χυδαία προστυχιά χαραγμένη στο ύφος, μετανάστες με πρόσωπα πέτρινα και βλέμματα αιμοβόρα. Ακολούθησα με την ματιά μου δυο πιτσιρικάδες με πολύ χαρακτηριστικές αλβανοδιναρικές φάτσες. Θα ζύγιζαν λιγότερο από εξήντα κιλά ο καθένας αλλά το ντύσιμο, το βλέμμα και το περπάτημά τους απέπνεε θράσος και αποφασιστική παλιανθρωπιά. Ήταν σίγουρο ότι οι τηγανοκέφαλοι μπορούσαν να ισοπεδώσουν τους μαλθακούς Έλληνες νεομεταλλάδες. Οι νέοι χεβυμεταλλάδες είναι σκληροί στα ακούσματα αλλά, μάλλον, οι μαλακότεροι των Ελλήνων στην κουλτούρα και την συμπεριφορά. Το γράφω αισθανόμενος απελπισία. Αλλά, δυστυχώς, δεν φαίνονται πολλές πιθανότητες στον ορίζοντα να κάνω λάθος.

Όταν φτάσαμε στο Rock Dragon διαπιστώσαμε ότι ήταν κατάμεστο μέχρι και στα σκαλιά της εισόδου. Ένα club οπαδών των Maiden από κάποια χώρα του εξωτερικού, που προηγουμένως ήταν στην συναυλία, είχε κατακλύσει το μικρό μπαρ. Δεν υπήρχε χώρος να σταθούμε. Το ίδιο και στο Rainbow. Η συναυλία της παρέας του Steve Harris ήταν ένα δώρο εξ ουρανού για τους καταστηματάρχες των rock clubs της περιοχής. Με όλα αυτά, η ώρα είχε φτάσει τρεις τα ξημερώματα. Τα πόδια μας είχαν φουσκώσει απ’ την ορθοστασία, όπως την εποχή που ήμασταν φαντάροι. Είχε σημάνει η ώρα της επιστροφής. Με το καλό, να δούμε ξανά και άλλες τέτοιες εμφανίσεις συγκροτημάτων, όσο ακόμη μπορούν να τις προσφέρουν. 

                                                                          Βόλτα στο Comidom Con

Ο Μάιος είναι ο μήνας που πραγματοποιούνται τα περισσότερα αθηναϊκά φεστιβάλ των τελευταίων ετών. Το Comicdom con αποτελεί μια από τις εκδηλώσεις που τα τελευταία χρόνια έχει συνδεθεί με τον τελευταίο μήνα της άνοιξης. Φέτος, ίσως λόγω των επερχόμενων μεγάλων συναυλιών, τα περισσότερα μαγιάτικα φεστιβάλ έχουν ήδη ολοκληρωθεί. Το εικοστό Comicdomcon  ήταν ένα από τα τελευταία εξ αυτών.

Ως χώρος διεξαγωγής του Comicdom con έχει καθιερωθεί τα τελευταία χρόνια η Τεχνόπολις του δήμου Αθηναίων στο Γκάζι. Το περιβάλλον είναι αναμφίβολα ευνοϊκό για εαρινές εκδηλώσεις γιατί προσφέρει την δυνατότητα να απλωθούν τα τραπέζια των δημιουργών και τα περίπτερα των καταστημάτων σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους, δίπλα σε παιδικές χαρές για τους μικρούς και χώρους ανάπαυσης για τους μεγάλους.

Η προσέλευση ήταν και φέτος μεγάλη. Αν και το Σάββατο η βροχή, που διήρκεσε από το μεσημέρι μέχρι αργά το απόγευμα, προκάλεσε ορισμένα προβλήματα. Εκθέτες έδωσαν μάχη να προστατεύσουν τα τεύχη και τα υπόλοιπα προϊόντα των περιπτέρων τους από τις ριπές της βροχής ενώ η κίνηση των επισκεπτών μειώθηκε εμφανώς. Ωστόσο, την Κυριακή, όταν ο καιρός έγινε πάλι ανοιξιάτικος, οι επισκέπτες πλημμύρισαν τους χώρους της εκδήλωσης.

Όπως έχουμε γράψει και στο παρελθόν το Comidom con αποτελεί μια εκδήλωση διαμορφωμένη με καθαρά αμερικανικό σκεπτικό. Δεν πρέπει να περιμένουν οι επισκέπτες ότι εισέρχονται σε μια εκδήλωση που αποπνέει μια κάποια διανοητική δυναμική, μολονότι εστιάζει σε λογοτεχνία και τέχνη. Όλα έχουν την αίσθηση της αγοράς, παντού επικρατεί το μάρκετινγκ. Ενώ και η τεράστια προσέλευση των επισκεπτών προκαλεί τέτοια μαζική συμφόρηση που προϋποθέτει μεγάλη υπομονή για τον βιβλιόφιλο, ο οποίος θέλει να ψάξει με σοβαρότητα και ησυχία στους πάγκους και τα περίπτερα. Το κέντρο βάρους της εκδήλωσης ανιχνεύεται, μάλλον, κάπου ανάμεσα στο πάρτι και το παζάρι, παρά στην ουσιαστική προσέγγιση των εικονογραφήσεων ως σχημάτων καλλιτεχνικής και λογοτεχνικής δημιουργίας.

Έστω και υπό αυτούς τους όρους, πάντως, όσοι είχαμε την υπομονή να κινηθούμε ανάμεσα στην λαοθάλασσα των nerd εφήβων και να αντιπαρέλθουμε με εορταστική διάθεση την αποπνικτική ατμόσφαιρα της μαζικής συγκέντρωσης επισκεπτών, μπορέσαμε να ανιχνεύσουμε ενδιαφέρουσες προτάσεις στα τραπέζια των δημιουργών, να συναντήσουμε παλιούς γνωστούς καλλιτέχνες, όπως οι Malk, Πάνος Τσαούσης και άλλοι, καθώς και να ανταλλάξουμε απόψεις με ορισμένους σοβαρούς ανθρώπους. Στις φωτογραφίες που συνοδεύουν αυτό το άρθρο και περιλαμβανουν σκίτσα ή τεύχη φαίνονται οι δουλειές των underground καλλιτεχνών που ξεχωρίσαμε.

Εκείνο που σαφώς απογοητεύει είναι η ποιότητα μεγάλου μέρους των επισκεπτών. Μπορεί να ακούγεται επαναλαμβανόμενα γκρινιάρικο αυτό το συμπέρασμα. Δυστυχώς, όμως, αντανακλά την πραγματικότητα. Κάποτε, στα χρόνια που οι γονείς μας ήταν έφηβοι, διάβαζε comics όλη η ελληνική νεολαία. Κάποτε, όταν εμείς ήμασταν παιδιά, διάβαζαν comics όλοι οι μαθητές της Ελλάδος. Μέχρι την δεκαετία του ’80 τα περιοδικά με τις εικονογραφημένες ιστορίες αποτελούσαν τον μαγικό θησαυρό που λαχταρούσαμε όλοι, σχεδόν, οι πιτσιρικάδες να προμηθευτούμε από τα περίπτερα και τα καταστήματα ψιλικών ειδών. Και, μάλιστα, για παραπάνω από μια ημέρες της εδομάδας. Κάθε μέρα κυκλοφορούσε και ένα έντυπο. Την Τετάρτη ο Μπλεκ, την Τρίτη ο Μικρός Ιππότης, άλλες μέρες η Περιπέτεια, η Βαβούρα, το Κράνος, το Αγόρι κλπ. Κατά την δεκαετία του ’90 η κατάρα της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης ισοπέδωσε τον χώρο των comics. Τα τηλεοπτικά ΜΜΕ, που εκείνη την δεκεατία διαμόρφωναν με ισοπεδωτική δυναμική την μαζική λαϊκή κουλτούρα της χώρας μας, κατέστησαν την ραφνιαρισμένη εκπόρνευση του φιλελεύθερου life style λαϊκό θρήσκευμα. Ο πυρήνας της παιδικότητας έπρεπε να σβήσει και τα παιδιά να γίνουν αντίγραφα των βαλκανολίμπεραλ ενηλίκων. Μαθητές του δημοτικού έμαθαν να ονειρεύονται ότι κάποτε θα μεγάλωναν για να ζήσουν το όνειρο του χρήματος, του sex και του life style. Ποιος είχε χρόνο για χάσιμο με φανταστικούς εικονογραφημένους ήρωες; Ο χρόνος είχε γίνει χρήμα στην νεοφιλελεύθερη λοβοτομή του Greek Psycho.

Εκείνη την περίοδο τα comics έγιναν ανάγνωσμα ενός περιορισμένου κοινού φανατικών. Συνήθως, των τελευταίων ροκάδων ή χεβυμεταλλάδων. Αλλά και όχι μόνο. Πάντως, η ανθρωπογεωγραφία του ανανγνωστικού κοινού είχε αλλάξει. Οι αναγνώστες είχαν περιοριστεί, οι ελληνικές εταιρείες είχαν χρεωκοπήσει, οι αμερικανικές εταιρείες ειχαν αρχίσει να διεισδύουν στην ελληνική αγορά, προετοιμάζοντας την μονοπώλησή της μέσω των εξειδικευμένων comicshops που ξεφύτρωναν, και ο σκληρός πυρήνας των Ελλήνων αναγνωστών που απέμεινε να διαβάζει comics ήταν συγκροτημένος από εκείνους που τότε συνέθεταν κυρίως το κοινό του rock/heavy metal. Οι παλαιότεροι, ίσως, θυμούνται τα εγκαίνια του comicshop Caboom στο Παγκράτι ή το κατάστημα του ίδιου ιδιοκτήτη στην Καλλιθέα, κάπου στα μισά της δεκαετίας του 2000. Μπαίναμε μέσα και αισθανόμασταν ότι βρισκόμασταν στο Gagarin. Αλλά, δυστυχώς, ούτε αυτή η συνθήκη σταθεροποιήθηκε για πολύ. Η δεκαετία του 2010, η δεκαετία των μνημονίων, με τον ισοπεδωτικό δυτικισμό της, έκανε το κοινό των ανανγνωστών της λογοτεχνίας του φανταστικού, των comics, ακόμη και του heavy metal σε κάποιο βαθμό, αυτό που είναι σήμερα. Ένα μίγμα από ό,τι πιο παρδαλό και γελοίο woke μπορεί να συνατήσει κανείς στην Ελλάδα, με μπόλικες δόσεις ατόμων που υπό άλλες συνθήκες ίσως και να ήταν έγκλειστα σε ιδρύματα ψυχικής φροντίδας.

Για τους woke δεν θα σχολιαστεί κάτι περαιτέρω. Το έχουμε κάνει στο παρελθόν. Έχει νόημα, όμως, μια σύντομη αναφορά στον μεγάλο αριθμό τύπων, οι οποίοι βρίσκονται στα όρια της διανοητικής διαταραχής και βρίσκουν καταφύγιο στην λογοτεχνία του φανταστικού ή στα comics. Τους ακόυσαμε στο Comicondom να συζητούν με τους δημιουργούς, τους βλέπουμε κάθε εβδομάδα στα comicshops και στα περίπτερα που διανέμουν εικονογραφημενα έντυπα. Είναι, πράγματι, εντυπωσιακό το ότι η λογοτεχνία και η τέχνη που κάποτε θεωρούνταν ακραία λαϊκές και απευθυνόμενες σε κοινά ανθρώπων όπως εκείνα των έφηβων γηπεδόβιων και χεβυμεταλλάδων, έγιναν σταδιακά καταφύγια των ημίτρελων και των προβληματικών. Των φοβικών και των καρπαζοεισπρακτόρων. Είναι κι αυτή μια από τις αλλοκοτιές της μεταμοντέρνας νεωτερικότητας. Ο εξουσιαστικός φιλελευθερισμός φαίνεται ότι στοχεύει όλα εκείνα τα πεδία σκέψης, δημιουργίας και κοινωνικής αλληλόδρασης, στα οποία μπορεί να ανθίσει ο Ρομαντισμός γεννώντας σχήματα πολιτισμού που θα υπερβαίνουν την κατεστημένη παρακμή. Απώτερος σκοπός του εξουσιαστικού φιλελευθερισμού να αλλοιώσει την ουσία τους και να αντιστέψει τον διανοητικό προσανατολισμό τους. Η μεταμοντέρνα νεωτερικότητα κλέβει τους ρομαντικούς πνευματικούς καρπούς και τους πουλά για καύσιμη ύλη.

Όπως και να έχει, με όλα αυτά να συμβαίνουν, αν οι τελευταίοι ρομαντικοί έχουμε συνειδητοποιήσει ότι αυτός είναι ο κόσμος της εποχής μας και είμαστε σε θέση να διαχειριστούμε ψυχικά τις διακρίσεις που οφείλουμε να κάνουμε, μπορούμε να δώσουμε ουσιαστικό περιεχόμενο ακόμη και σε βόλτες ανάμεσα στους πάγκους εκθέσεων όπως το Comicdom con.