Το διαδίκτυο ως επιχείρηση ψυχολογικού πολέμου
του Αχιλλέα
Υπάρχει η θεωρία ότι το
διαδίκτυο σταδιακά «πεθαίνει». Δηλαδή, ότι όταν ο μέσος άνθρωπος προσπαθεί να
βρει το οτιδήποτε στο διαδίκτυο, σχεδόν, όλα τα αποτελέσματα θα είναι
προερχόμενα από «επίσημες» διαδικτυακές ενημερωτικές σελίδες και ιστολόγια.
Αυτή η θεωρία γνωστή και ως “dead internet theory” είναι κάτι το οποίο αποτελεί γεγονός. Το διαδίκτυο
αποτελούσε μέχρι και το 2010 ένα μέρος στο οποίο μπορούσε ο καθένας να
περιηγηθεί για ώρες ψάχνοντας θέματα που τον ενδιέφεραν. Και, όντως, τα
αποτελέσματα εμφάνιζαν στην οθόνη πάντα μία μίξη από επίσημα ιστολόγια αλλά και
διάσπαρτα blogs, σελίδες από φαν, φόρουμ κλπ. Δεν υπήρχε ούτε αυτή η μεγάλη
συσσώρευση πληροφοριών μόνο σε συγκεκριμένες σελίδες, ούτε, ασφαλώς, η
υποχρεωτική ανακατεύθυνση των διαδικτυακών αποτελεσμάτων αναζήτησης στις
παραπάνω. Προφανώς όλα αυτά μόνο τυχαία δεν είναι. Αλλά στο σημερινό άρθρο θα
δείξουμε ότι εφόσον κάποιος ψάχνει αρκετά μπορεί, ακόμη και μέσα σε αυτό το
«νεκρό» διαδίκτυο, να βρει άκρως ενδιαφέροντα πράγματα. Αρκεί να ξέρει που να
ψάξει.
Όπως αναφέρει και ο
τίτλος του άρθρου ο γράφων θεωρεί, ως κάτι το δεδομένο, ότι η διαδικτυακή
πλατφόρμα του Reddit λειτουργεί ως επιχείρηση ψυχολογικού πολέμου απέναντι
στους χρήστες της. Κάποιοι μπορεί να πουν ότι υπερβάλω, αλλά εάν δούμε τα
στοιχεία που θα παραθέσω ίσως πεισθούν για το αντίθετο.
Το πρώτο στοιχείο,
λοιπόν, είναι και το σημαντικότερο. Το παραδέχθηκε, άθελά της, η ίδια η
πλατφόρμα…[i]
Το 2013
το Reddit έκανε μία ανάρτηση στην οποία ανέφερε ότι θέλει να οργανώσει
μία συνάντηση για τα, ανά τον κόσμο, μέλη του. Στην ίδια ανάρτηση έδωσε στην δημοσιότητα
(μην καταλαβαίνοντας στην αρχή το λάθος του) τις πόλεις που επισκέπτονται
περισσότερο την σελίδα του. Ποια ήταν, τελικά, η πόλη με την μεγαλύτερη επισκεψιμότητα;
Οι χειριστές του Reddit την ονόμασαν μάλιστα addicted (εθισμένη) στο Reddit!!
Μα, βέβαια, η Αεροπορική
Βάση του Έγκλιν της Φλόριντα! Τι πιο λογικό, ε;
Με το που κατάλαβε το Reddit το τεράστιο λάθος
του, κατέβασε κατευθείαν την ανάρτηση αλλά όχι πριν κάποια άτομα καταφέρουν να
την καταχωρήσουν στο “archive.org”, έτσι ώστε να μπορούμε να την δούμε εμείς σήμερα.[ii]
Βέβαια τα παραπάνω
γίνονται αρκετά πιο ενδιαφέροντα όταν κάποιος διαβάσει την ερευνητική εργασία
με τίτλο “Containment
control for a social network with state-dependent connectivity”.[iii]
Γιατί όμως είναι σημαντική αυτή η εργασία; Διότι ένας από τους ερευνητές και
συγγραφείς της εργασίας εργάζεται στην Αεροπορική Βάση του Έγκλιν της Φλόριντα.
Όταν ασχοληθούμε με την θεματολογία της εργασίας η σχέση της Αεροπορικής Βάσης
με την πλατφόρμα του Reddit θα γίνει οφθαλμοφανής.
Η εργασία αναφέρει στο
θέμα της(abstract) ότι:
«Οι κοινωνικές αλληλεπιδράσεις επηρεάζουν τις
σκέψεις, τις απόψεις και τις πράξεις μας. Σε αυτή την εργασία, οι κοινωνικές
αλληλεπιδράσεις μελετώνται εντός μιας ομάδας
ατόμων που αποτελείται από ηγέτες και ακολούθους. Κάθε άτομο θεωρείται ότι είναι φορέας μιας «κοινωνικής
κατάστασης», η οποία μπορεί να είναι μια συναισθηματική
κατάσταση ή μια άποψη. Οι ακόλουθοι ενημερώνουν τις «κοινωνικές τους καταστάσεις» βάσει των «καταστάσεων»
των τοπικών τους γειτόνων, ενώ οι ηγέτες διατηρούν μια σταθερή επιθυμητή «κοινωνική κατάσταση». […] Στη συνέχεια
αναπτύσσεται μια μέθοδος αποκεντρωμένης επιρροής για τη διατήρηση της υπάρχουσας κοινωνικής επίδρασης μεταξύ των ατόμων (δηλαδή, χωρίς να αποξενωθούν τα άτομα εντός
της ομάδας) και προς την κατεύθυνση της κοινωνικής ομάδας ως προς μια «κοινή
επιθυμητή κατάσταση» […].[iv]
Με πολύ απλά λόγια, η
εργασία πραγματεύεται το πώς μπορούν να δημιουργούνται διαδικτυακές συνθήκες
έτσι ώστε ο μέσος άνθρωπος όχι μόνο να κατευθύνεται προς μία συγκεκριμένη
κοσμοθέαση, όχι μόνο να εκπαιδεύεται στο να δέχεται παθητικά μηνύματα χωρίς να
τα φιλτράρει - καθώς πιστεύει ότι η πλειοψηφία συμφωνεί με αυτά - αλλά και να νιώθει ότι δημιουργεί διαδικτυακές
φιλίες με άγνωστα προφίλ του διαδικτύου.[v]
Μπορεί να έχει επαναληφθεί
στην αρθρογραφία μου αυτό που θα γράψω, αλλά ίσως είναι χρήσιμη αυτή η
επανάληψη. Οι Χάξλεϊ και Όργουελ ήταν ιδιαίτερα φειδωλοί στις προβλέψεις τους. Είναι
ηλίου φαεινότερον ότι μία πλατφόρμα όπως το
Reddit, που χρησιμοποιεί αλγόριθμους για να προωθήσει
«καυτά» θέματα και συζητήσεις, δεν προσπαθεί να φιμώσει φανερά μία αντίθετη άποψη, αλλά προτιμά
να ελέγξει τη ροή των πληροφοριών, έτσι ώστε ορισμένες απόψεις να θεωρούνται λογικές ενώ άλλες παράλογες, κάποιες ηθικές ενώ άλλες
ανήθικες.
Αλλά είναι όλα τα
παραπάνω κάτι καινούργιο; Βεβαίως όχι, καθώς ένα
άρθρο της Guardian
από το 2014 εξηγεί πώς ο στρατός των ΗΠΑ έδωσε
εκατομμύρια δολάρια για να μελετήσει, «…τα
κοινωνικά δίκτυα, το κίνημα Occupy… αλλά και ερευνητικά προγράμματα για την ανάλυση των
μιμιδίων(memes!!), των διάσημών και της παραπληροφόρησης».[vi]
Έτσι
λοιπόν δημιουργούνται οι διαδικτυακοί – και σχεδόν πάντα ανώνυμοι - αστέρες του
X (πρώην Twitter), του Reddit, των τρολ του διαδικτύου, των δημιουργών podcasts όπου
κανένας δεν γνωρίζει που βρίσκουν χρήματα, χρόνο και χώρο για να κάνουν όλα τα
παραπάνω και πολλά άλλα τα οποία βιώνουμε και εμείς στον μικρόκοσμό μας, στην
Ελλάδα, ως μία μικρή αποικία της αστερόεσσας…
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι απλώς ένας ουδέτερος χώρος όπου επικρατεί η ελευθερία του λόγου και η αναζήτησή της αλήθειας. Είναι ένα πεδίο μάχης όπου η αντίληψη του μέσου ανθρώπου διαμορφώνεται και ελέγχεται. Όσον αφορά τα του ελληνικού εθνικιστικού χώρου είναι και ένα θέατρο σκιών για να παρουσιάζουν τις παραστάσεις τους οι τσάτσοι του συστήματος εξουσίας υπό το προσωπείο του ομοϊδεάτη μας, πάντοτε υπό την κάλυψη της ανωνυμίας. Είναι καλύτερα οι περισσότεροι άνθρωποι να το καταλάβουν αυτό έστω και τώρα.
[i]https://www.reddit.com/r/LateStageCapitalism/comments/z6unyl/in_2013_reddit_admins_did_an_oopsywhoopsy_and/ [ii] https://web.archive.org/web/20160410083943/http://www.redditblog.com/2013/05/get-ready-for-global-reddit-meetup-day.html?m=1 [iii] https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0005109815001375 [iv] Ο.π. [v] https://ritholtz.com/2014/07/how-the-military-manipulates-the-web/ [vi] https://www.theguardian.com/world/2014/jul/08/darpa-social-networks-research-twitter-influence-studies
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου